Martin Hillenga

achterwaarts bewegend – drogend daar het opwaarts regent

Once Upon a Time in the North

Denk Sergio Leone: een onherbergzaam leeg landschap, wat loslopend vee, eenzame cowboys bespreken op gedempte toon de geruchten over aan de horizon naderende treinrails, er piept en kraakt iets in de wind, een mysterieuze vreemdeling duikt op en muziek van Ennio Morricone zwelt aan. Alleen zijn we niet in het Wilde Westen maar in het Norse Noorden.

De heide bij Tynaarloo, in 1861 geschilderd door Willem Roelofs.

De heide bij Tynaarloo, in 1861 geschilderd door Willem Roelofs.

Om de openingsscène te vervolgen met een krantenbericht uit 1899:

Een Drentsch boerinnetje zag een dezer dagen bij haar afgelegen woning een man opmetingen doen, waarbij zij dacht aan den ontworpen Noord-Ooster Lokaalspoorweg. Nieuwsgierig vroeg zij den vreemde waarmede hij daar bezig was. Opmetingen voor den Noord-Ooster, was het antwoord.

Als korte uitleg tussendoor: deze Noord-Ooster Lokaalspoorweg, vaak kortweg aangeduid als NOLS, was een spoorwegmaatschappij opgericht in 1899. Uiteindelijk zou ze – tot 1938 – een uitgebreid regionaal spoornet exploiteren tussen Zwolle en Delfzijl, met diverse aftakkingen, tot Almelo aan toe. Nu gauw weer verder met de krant:

De lijn zou langs hare woning komen, vertelde de man verder. Of neen, liet hij er na een poos diepzinnig nadenken op volgen, juist berekent gaat de lijn er midden door. Of daar in het geheel niets aan te doen zou zijn, vroeg de ontstelde vrouw. De vreemdeling gevoelde blijkbaar medelijden, bedacht zich weer en zeide eindelijk, dat voor wat geld de harde slag nog wel kon worden afgewend. Door den nood gedwongen bood de boerin eindelijk twaalf gulden. Aarzelend nam de man, na eerst meer te hebben gevraagd, die som aan. Hij kreeg nog een kop koffie op den koop toe en vertrok met de geruststellende verzekering, dat nu alles wel in orde zou komen.

Maar de eenvoudige vrouw vernam wat later, dat ze ’t slachtoffer was geworden van een listigen bedrieger. Zekere B., die afkomstig moet wezen uit Veendam en zich aan meerdere oplichtingen heeft schuldig gemaakt, sloeg ook in ’t hier vermelde geval zijn slag en wist door zich uit te geven voor een  geëmployeerde der N.O.L.S. een arme vrouw twaalf gulden af te zetten.

Een spoorlijn van de NOLS, 'ergens in Drenthe'. Foto uit Het Leven, 1911.

Een spoorlijn van de NOLS, ‘ergens in Drenthe’. Foto uit Het Leven, 1911.

Omdat ik niet weet hoe dit verhaal verder gaat, brei ik er zelf maar een licht ontsporend happy end aan:

de Veendammer kreeg spijt van zijn daad, gaf het geld terug aan de boerin en van het een kwam het ander; hun achterkleinzoon schopte het zelfs tot directeur van ProRail. Nooit werd meer in de krant geschreven over Veendammer oplichters en het landbouwhuishoudonderwijs maakte in Drenthe kort na de eeuwwisseling korte metten met het fenomeen eenvoudige boerin, Assen werd zelfs een bloeiende universiteitsstad. Alleen de meeste rails van de NOLS zijn inmiddels weer verdwenen.

 

 

 

Advertenties

2 reacties op “Once Upon a Time in the North

  1. Rob Engelsman
    oktober 26, 2016

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op oktober 25, 2016 door in Geschiedenis, Uncategorized en getagd als .

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 234 andere volgers

Archief

Twitter Updates

%d bloggers liken dit: