Martin Hillenga

achterwaarts bewegend – drogend daar het opwaarts regent

Protestantse cocaïne

Het was geen onbevlekte ontvangenis, maar inmiddels ligt het er, althans in proef: het boek Harde grond. Kerkelijke verhoudingen in Groningen, 1813-1945. Kerkhistoricus dr. Jonn van Zuthem — sinds zijn verhuizing naar Lochem een van de vier wijzen uit het Oosten — tekende voor de inhoudelijke belettering van de tot voor kort nog maagdelijk lege pagina’s. Richard Bos deed het ontwerp voordat in Wergea het Wrâldkampioenskip teatsen losbarst. Volgens planning verschijnt een en ander in september als deel 43 in de Groninger Historische Reeks.

‘Over de verschuivende kerkelijke verhoudingen in Groningen gaat het in dit boek’, belooft de tekst op de achterflap. De auteur is daarbij de menselijke maat zeker niet uit het oog verloren. Overigens zonder diens goedvinden citeer ik hier een stukje:

‘Het beeld dat wij van onze kerkelijke voorouders hebben, is er dikwijls een van iedere zondag lijdzaam naar de preek luisterende mensen. Gingen de katholieken tijdens de Heilig Mis nog ter communie, de protestantse broeders en zusters kwamen tijdens een normale kerkdienst niet of nauwelijks van hun plaats. Vanaf het midden van de negentiende eeuw was een pepermuntje doorgaans hun enige troost. Dat snoepje werkte ook enigszins tegen de slaap. Velen dommelden namelijk weg tijdens de soms wel twee uur durende dienst. Dutte men niet in, dan waren er altijd wel andere zaken, zoals het uiterlijk en de kleding van de andere kerkgangers, die voor de nodige afleiding konden zorgen.’

Een noot verwijst bij deze passage naar het even interessante werk van David Bos, In dienst van het Koninkrijk. Beroepsontwikkeling van hervormde predikanten in negentiende-eeuws Nederland (1999). Onwillekeurig moest ik even denken aan een naamgenoot, en diens lied ‘Pepermunt’:

Het wordt gefabriceerd in Friesland
Het heeft een koninklijke naam
Er zijn natuurlijk andere merken
Maar deze heeft de meeste faam

Je kunt er lekker lang op zuigen
Bijt je tanden er op stuk
En als ik vroeger in de kerk zat
Was het mijn redding en geluk

Pepermunt
Pepermunt
Als de preek je gaat vervelen
Als je niet meer luisteren kunt
Pepermunt
Pepermunt
Het is de protestantse cocaïne
Voor de gereformeerde junk

Het is dan ook niet meer dan logisch en terecht dat Van Zuthem in zijn manuscript nog een maal terugkomt op de gewichtige pepermuntkwestie:

‘King (‘Kwaliteit In Niets Geëvenaard’) pepermunt was populair bij gereformeerden, naar verluidt kochten orthodox-hervormden liever Wilhelmina.’

Deze opmerking voert hier meteen tot een serieuze, eerste recensie van het boek: waarom besteedt de auteur in hemelsnaam geen aandacht aan Faam? Misschien omdat deze in het diepe, katholieke Zuiden werd geproduceerd? Van Zuthem, gepromoveerd op anti-papisme, zou beter moeten weten. Totdat deze infame zaak uit de wereld is geholpen, blijven de persen stilstaan. Ondertussen kijk ik op mijn ‘wit horloge’, zoals Maarten ’t Hart de tijdmeetkundige kwaliteit van pepermunt ooit omschreef, en richt ik m’n aandacht liever op het 43e deeltje van de uitmuntende Kapitein Brulboei-reeks.

Advertenties

2 reacties op “Protestantse cocaïne

  1. Mijn voorkeur gaat ook duidelijk uit naar de Dockumer (met c!) Wilhelmina-pepermunt van Fortuin, maar dat komt dan weer niet voort uit religieuze overwegingen …

    • Martin Hillenga
      juni 30, 2012

      Ik ben een King-adept, ook niet religieus geïnspireerd, maar heb goede herinneringen aan een ander Fortuin-product: de ijsbonbons met de halve spreekwoorden op het wikkeltje. Helaas is de verpakking nu niet meer zo’n gevouwen papiertje.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 251 andere volgers

Advertenties

Archief

Twitter Updates

  • RT @arjenlubach: De discussie over het wel of niet plat zijn van de aarde wordt steeds heftiger. Vanavond praten we erover met een gek, een… 23 hours ago
  • RT @wybefraanje: De wespendemonisering duurt nu al de hele zomer, terwijl twee van de 430 soorten nu pas irritant beginnen te worden. Hoog… 1 day ago
  • @Meyltje @AikeP Nou, de stomp van de oude begint tegen alle verwachtingen in ook weer uit te lopen... Over 500 jaar twee oude lindes! 2 weeks ago
  • @AikeP Indien niet gecombineerd met witte tennissokken in sandalen of crocs: zeker! 3 weeks ago
  • @AikeP Er staat, vrij vertaald, 'Dus het toetje heeft nu twee benen' (albaqlawa, tweede woord, laat zich wel raden) 3 weeks ago
%d bloggers liken dit: